pick through

- chwytać piłkę obiema rękami a. w obie ręce to catch a ball with a. in both hands

- chwytać (za) czapkę/kij to grab one’s cap/a stick

- chwycić za klamkę to grab the door handle

- chwytać linę to catch a. grab (at) a rope

- chwycić rzucony cukierek to catch a sweet

- chwycić kogoś za włosy/kark to grab sb by the hair/(the scruff of) the neck

- chwycić kogoś za kołnierz/płaszcz to grab (hold of) a. get hold of sb by the collar/ to grab (hold of) sb’s coat

- chwycić kogoś za rękę to grip sb’s hand, to grasp sb by the hand

- chwycić kogoś za ramię to grip sb’s arm, to seize sb by the arm

- chwycić kogoś w objęcia to grasp a. clasp sb in an embrace

- pies chwycił go za nogawkę spodni the dog caught his trouser leg in its teeth

- chwytać ryby siecią/w sieć to catch fish with/in a net

- chwytać konia na lasso to lasso a. rope a horse

- chwytać uchem coś to catch the sound of sth

- chwycić coś kątem oka to catch sth out of the corner of one’s eye

- chwycić zapach czegoś w nozdrza (o zwierzęciu) to catch the smell of sth

- chwycić żart to get a joke

- chwytać, o co komuś chodzi to get what sb means

- chwytać coś w lot to grasp sth immediately; to catch on (to sth) at once a. immediately pot.

- chwytać rytm tańca to pick up the rhythm of a dance

- chwycić kogoś na czymś to catch sb doing sth

- chwytały go bóle/konwulsje he was gripped by pain/seized by convulsions

- chyba chwyta mnie grypa I think I’m coming down with a. I’m getting the flu

- chwycił go kaszel he had a coughing fit

- chwyciły ją dreszcze she started shivering

- kobietę w ciąży często chwytają mdłości pregnant women often suffer from bouts of sickness

- mojego kota chwyciła jakaś choroba my cat has caught a. picked up some disease

- chwyta go sen he feels sleepy

- położył się do łóżka i od razu chwycił go sen as soon as he got into bed he fell asleep a. he was overcome by sleep książk.

- chwyta ją żal/wzruszenie she’s overcome with sorrow/emotion

- gdy mróz chwyta, na ulicach robi się ślisko when it’s frosty a. there’s a frost the streets become slippery

- w lutym chwyta zwykle kilkunastostopniowy mróz in February the temperature usually falls to 10 or 15 degrees below zero

- poczekaj, aż klej chwyci wait until the glue sets

- ten klej nie chwyta metalu this glue doesn’t stick to a. adhere to metal

- farba nie chwyciła the dye didn’t take

- idea rządu koalicyjnego nie chwyciła the idea of a coalition government fell through a. didn’t take off

- chwytać się za głowę z bólu to clutch one’s head in pain

- chwytać się za bolącą nogę to grasp a. clutch an aching leg

- chwytać się pod boki ze śmiechu to clutch one’s sides laughing, to hold one’s sides with laughter

- chwytać się za ręce to take hold of a. clasp one another’s hands

- chwycił się stołu, żeby nie upaść he caught hold of the table so as not to fall

- chwytać się różnych pomysłów to try (out) different ideas

- chwytać się różnych sposobów to resort to various methods a. means

- chwytać się różnych zajęć to take on a. up various activities

- chwytać się myśli/nadziei to cling to a. hold on to an idea/a hope

- prezydent chwycił się pomocy wojska the president turned to the army for help

- chwytać się na myślach o śmierci to catch oneself thinking about death

■ chwycić byka za rogi to take the bull by the horns

- chwycić wiatr Myślis. [pies] to catch the scent, to get the scent; Żegl. to catch the wind

- chwytać oddech a. powietrze to gasp (for breath), to catch one’s breath

- ranny z ledwością chwytał powietrze the injured man could hardly catch his breath

- chwytać kogoś za słowa a. słówka to pick sb up on every word (they say)

- nie chwytaj mnie za słowa, tylko uważnie mnie wysłuchaj just listen to what I’m saying and stop picking me up on every word

- chwytać coś na gorąco pot. (w mediach) to cover sth as it happens, to be where the action is pot.

- dobry reporter powinien chwytać życie na gorąco a good reporter should always be there on the spot

- chwytać na gorąco relacje świadków to get eyewitness reports on the spot a. at the scene

- chwycić za broń/pióro/pędzel to take up arms/writing/painting

- chwytać kogoś za gardło [emocje] to bring a lump to sb’s throat

- chwytać kogoś za serce a. duszę [słowa, widok] to pull a. tug at sb’s heartstrings

- chwytać kogoś za serce [osoba] to play on sb’s heartstrings

- żadne choroby się go nie chwytają he’s totally immune to illness

- nie chwytają się go żadne nasze tłumaczenia none of our explanations seem to (be) get(ting) through to him

- tonący brzytwy się chwyta przysł. a drowning man will clutch at a straw przysł.

* * *

* * *

biorę bierzesz

1. (= chwytać) take, pick up; brać coś od kogoś take sth from sb; brać coś palcami/widelcem pick sth up with one's fingers/with a fork; brać kogoś za rękę take sb by the hand; brać kogoś w ramiona take sb in one's arms; embrace sb; brać kogoś/coś na kolana place sb/sth on one's lap; weź dwa jajka i cztery łyżki cukru take two eggs and four spoonfuls of sugar; brać coś garściami take handfuls of sth; brać coś po kawałku take sth bit by bit; brać coś do kieszeni put sth in one's pocket; biorę cię za słowo I'll take you at your word; I'll hold you to your promise; brać coś na warsztat pot. start working on sth.

2. (= zabierać z sobą) take (out); brać kogoś na obiad take sb out for dinner; brać psa na spacer take the dog for a walk.

3. (= przyjmować na siebie) take (on), assume, accept; brać na siebie odpowiedzialność take l. assume responsibility (za kogoś/coś for sb/sth); brać coś na swoje barki l. ramiona przen. take sth on one's shoulders; brać coś na swoje sumienie feel responsible for sth.

4. (= podejmować) take up, accept; brać pracę w supermarkecie take up a job in a supermarket.

5. (= przyjmować, dostawać) take, receive, get; brać łapówki take bribes; brać pensję receive a salary; ile bierzesz miesięcznie? how much do you get a month?

6. (= nabywać) purchase, buy; brać coś na kredyt/na raty buy sth on credit/on an installment plan; biorę tę książkę I'll take this book.

7. (= wynajmować) take; brać w dzierżawę rent, lease; brać taksówkę take a taxi; brać pokój z widokiem na morze take a room with a view of the sea.

8. (= zdobywać siłą) take, capture, seize; brać zakładników/jeńców take hostages/prisoners; brać kogoś do niewoli take sb into captivity; take sb prisoner; brać kogoś w karby bring sb under control; brać kogoś w dwa ognie take sb from two sides; brać miasto siłą capture l. seize a town; brać kogoś na lep l. na plewy take sb for a ride.

9. (= kochać się z) make love to (sb); take (sb); brał ją podczas przechadzek he took her during walks; brać kogoś siłą rape sb.

10. (= ogarniać) bierze mnie ciekawość I'm getting curious; strach mnie bierze I'm getting scared; bierze mnie znużenie I'm getting tired; litość bierze, kiedy się na to patrzy it's a pitiful sight.

11. (= wykorzystywać jako źródło) take; brać przykład l. wzór z kogoś/czegoś take sb/sth as an example; brać pomysł z głowy come up with an idea; brać źródło l. początek originate.

12. (= zatrudniać, przyjmować) take (on), hire; brać gosposię hire a housekeeper; brać sobie pomocnika take an assistant; brać kogoś za żonę/męża take sb for one's (wedded) wife/husband.

13. (= przezwyciężać, pokonywać) take; brać zakręt zbyt ostro take a corner too fast; brać biegacza na ostatniej prostej overtake a runner on the final staightaway; koń bezbłędnie bierze przeszkody the horse takes fences faultlessly.

14. (= stosować dla zdrowia l. higieny) take; brać środki przeciwbólowe take painkillers; brać kąpiel/prysznic take a bath/a shower.

15. (uderzenie, atak) take, get, receive; brać baty/lanie get a whipping/a spanking; brać w skórę take a licking l. beating; brać za swoje be rewarded according to one's deserts; moje plany biorą w łeb my plans are coming to nothing.

16. (= uważać, poczytywać) take; brać coś za żart take sth as a joke; brać coś dosłownie/poważnie take sth literally/seriously; brać coś za punkt honoru take sth as a point of honor; brać coś do siebie take sth personally; za kogo mnie bierzesz? what do you take me for?; brać coś za dobrą monetę take sth at face value; biorą mnie często za mojego brata I'm often mistaken for my brother.

17. ( o rybie) bite, take (the bait).

18. ( w różnych utartych zwrotach) brać kurs na Nowy Jork set a course for New York; brać miarę take measurements; brać górę get the upper hand ( nad kimś over sb); brać rozpęd gain speed; brać odwet take revenge (na kimś/czymś on l. upon sb/sth); brać czyjąś stronę take sb's side; brać udział take part; be involved; participate ( w czymś in sth); brać ślub get married; brać coś na rozum pot. think sth through; brać pod uwagę l. pod rozwagę l. w rachubę take sth into consideration; brać coś do serca take sth to heart; brać nogi za pas take to one's heels; mróz bierze it's beginning to freeze; brać kogoś do galopu pot. spur sb on; get sb into (high) gear; diabli mnie biorą pot. it burns me up.

brotherhood, fellowship; brać myśliwska/aktorska fellow hunters/actors; brać szlachecka hist. gentry.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- wyciąć pilnikiem dziurę w desce to make a. file a hole in a board

- zacerować dziurę w spodniach to mend a hole in some trousers

- zrobiła mu się dziura na kolanie a hole wore through in the knee of his trousers

- kot przeszedł przez dziurę w płocie the cat went through a hole in the fence

- dziury w jezdni potholes

- dziury w serze cheese holes

- mysia dziura a mouse hole

- mieć dziurę w zębie to have a hole in one’s tooth, to have a cavity

- zaplombować dziurę w zębie to fill a hole a. a cavity

- mieć dziury w pamięci to have memory gaps

- dziura budżetowa a budget gap

- mam dziury w notatkach there are gaps in my notes

- urodziła się w jakiejś zapadłej dziurze she was born in some godforsaken hole a. somewhere in the middle of nowhere

- nie wychylał nosa ze swojej dziury he never even stuck his head out of his hole for a moment

- □ dziura powietrzna Lotn. air pocket

■ dziury w niebie nie będzie the sky won’t fall in

- to mi/wam/im potrzebne jak dziura w moście I/you/they need it like a hole in the head pot.

- szukać dziury w całym to pick holes (in sth)

- wyciągnął rękę, aby zerwać kwiat he stretched out his arm to pick a flower

- dałam ci kożuch, abyś nie zamarzł I gave you the sheepskin so (that) you wouldn’t freeze (to death)

- aby krata nie rdzewiała, pokryj ją lakierem to prevent rusting, coat the grating with varnish

- aby nie lest książk.

- aby nie było żadnych nieporozumień lest there should be any misunderstandings, in order that there should be no misunderstandings

- nie powiedziałem im prawdy, aby ich nie obrazić I didn’t tell them the truth, so as not to offend them a. lest I (should) offend them a. lest they (should) be offended

- chcę, abyś przyszedł I want you to come

- nie prosiłem, aby mi pomagała I didn’t ask her to help me

- nie wydaje mi się, abyście mogli go znać I don’t think you know him

- wątpię, aby to się udało I doubt if it’s going to work

- zbudził się, aby po chwili znowu zasnąć he woke up, only to soon fall asleep again

- jest zbyt wrażliwy, aby tego spokojnie słuchać he’s too sensitive to be able to sit calmly and listen to that

- na tyle dobrze znasz polski, abyś mógł się swobodnie porozumieć you know Polish well enough to be able to communicate freely

- łóżko jest zbyt szerokie, abyście mogli je wnieść przez drzwi the bed is too wide for you to (be able to) carry it through the door

- kup jakikolwiek stół, aby drewniany buy any table at all, provided (that) a. as long as it’s wooden

- możesz wziąć tę książkę, abyś tylko odłożył ją potem na miejsce you can take the book, as long as you put it back where it belongs

- pojadę za miasto, aby tylko była pogoda I’ll be going to the country, as long as a. just so long as the weather’s fine

- abyście tylko wrócili cali i zdrowi! I hope you get back safe and sound!

- aby nam się (dobrze działo)! (toast) cheers! pot., here’s to us! pot.

- czy aby potrzebnie się tym martwisz? is there really anything to worry about?

- czy on aby się nie przeziębił? are you sure he hasn’t cought a cold?

- aby nie za późno na wizytę? isn’t it rather late for a visit

■ aby zbyć a. aby-aby pot. [zrobić] anyhow; any old how pot.

- zreperował to aby-aby he repaired it just anyhow a. any old how

- na nasze pytania odpowiadał aby zbyć he answered our questions offhandedly

* * *

* * *

form. in order to, to, so that; aby nie... lest..., not to..., in order to avoid...; wycofał się z interesu, aby uratować resztę pieniędzy he withdrew from the business to save the rest of his money; kupił dom nad jeziorem, aby spędzać tam wakacje he bought a cottage at the lake to spend his holidays there; jemy, aby żyć we eat (in order) to live; powiedz jej, aby przyszła tell her to come here; niemożliwe, aby tam był it's impossible for him to be there; mówił bardzo cicho, aby go nikt nie usłyszał he spoke in a very soft voice so that nobody would hear him l. lest anybody (should) hear him l. in order not to be heard; zatrzymał się, aby znów po chwili jechać he stopped only to move on a moment later; pójdę na spacer, aby tylko była pogoda I'll go for a walk, weather permitting.

1. ( wyraża niepewność) czy aby Kasia poszła spać? has Kate really gone to bed?; czy to aby prawda? is it really true?

2. (= byle tylko) aby do jutra if we only make it till tomorrow.

1) ( piosenka) hit; ( sukces) success

2) ( program) hit parade

* * *

-o- Gen.pl. -ów

1. ( muzyczny) hit, top song; ( kinowy) blockbuster; złoty przebój golden oldie; lista przebojów ( spis utworów) the charts; ( program) hit parade; przebój tygodnia/miesiąca (najpopularniejszy l. najlepszy produkt) the pick of the week/month.

2. sport ( atak) break through the defence; iść przebojem przen. force one's way; zdobyć coś przebojem (zwł. stanowisko) rocket to sth.

* * *

1. (= starać się znaleźć) (książki, złodzieja, postoju taksówek) look for; search (kogoś/coś for sb/sth); (słówka w słowniku, pociągu w rozkładzie) look up; szukać czegoś po omacku feel around l. fumble for sth; szukać czegoś w internecie search the Internet for sth; wszędzie czegoś/kogoś szukać hunt l. search high and low for sth/sb; szukałem wszędzie I looked everywhere; szukać po kieszeniach search l. rummage through one's pockets; szukać w pamięci rack one's brain(s) for sth; szukać słów be at a loss for words; takich ludzi ze świecą szukać such people are few and far between; szukać dziury w całym find fault in everything; szukać igły w stogu siana look for a needle in a haystack; szukaj wiatru w polu it's a wild goose chase, gone with the wind.

2. (= usilnie dążyć) seek, look for ( czegoś sth); (okazji, sposobności) hunt for; ( przyjemności) be bent on, seek; (rozwiązania, słów) grope ( czegoś after l. for sth); szukać schronienia seek sanctuary l. refuge, run for shelter l. cover (przed czymś/kimś from sth/sb); szukać szczęścia seek one's fortune; szukać w czymś pocieszenia seek solace in sth; szukać zapomnienia w alkoholu seek oblivion in alcohol; szukać guza be looking for trouble; szukać zaczepki be spoiling for a fight, pick a quarrel.

look for each other l. one another.

- główny wątek konferencji the keynote a. main topic of the conference

- nie będę rozwijać tego wątku I won’t continue with this train of thought

- podjąć wątek czegoś to pick up the thread of sth [rozmowy, wykładu]

- wrócił do przerwanego wątku he picked up the thread where he left off

- wątek przewijający się przez/łączący wszystkie przemówienia a common thread running through a. a recurring theme of all the speeches

- w śledztwie pojawiły się nowe wątki there are new leads in the investigation

- wątki ludowe/mitologiczne/zdobnicze folk/mythological/ornamental motifs

- wątki fabuły threads a. strands of the plot

- wątek główny the main a. central theme

- wątek poboczny a subplot, an underplot

- wątek miłosny a love interest

- film oparty a. osnuty na wątkach biblijnych a film based on biblical themes

- w jego powieściach przewijają się cztery zasadnicze wątki there are four main themes to his novels